Voor het eerst zijn er in Nederland antistoffen tegen het vogelgriepvirus H5N1 gevonden bij een melkkoe. Wat is er precies aan de hand, en wat moeten wij als dierenartsen hiermee?
Zieke kat leidt tot ontdekking
Op kerstavond kreeg de NVWA een melding over twee zieke katten. Eén van hen testte positief op vogelgriep en overleed twee dagen later. Deze kat bleek van een melkveebedrijf in Friesland te komen. Dit zette een bron- en contactonderzoek in gang, inclusief screening van het melkvee op het bedrijf. Op dat moment waren er geen zieke koeien, maar wel meldde het bedrijf dat één koe in december last had gehad van mastitis en ademhalingsproblemen.
Eén koe, antistoffen, maar geen actief virus
Uit melkonderzoek door Wageningen Bioveterinary Research (WBVR) bleek dat deze koe antistoffen tegen vogelgriep had ontwikkeld. Dit wijst op een doorgemaakte infectie, maar het virus zelf werd niet meer aangetroffen. Ook tankmelkmonsters waren negatief en er waren geen andere zieke dieren op het bedrijf. De koe in kwestie was inmiddels genezen.
De NVWA heeft vervolgens op 21 en 22 januari opnieuw monsters genomen van alle runderen. Die PCR-testen waren negatief op 5 foutmeldingen na, die dit weekend opnieuw worden onderzocht. Of er meer dieren antistoffen hebben ontwikkeld, wordt binnenkort duidelijk.
Europese primeur
Het is voor zover bekend de eerste keer dat bij melkvee in Europa antistoffen tegen H5N1 zijn aangetroffen. In de VS zijn er wel vaker uitbraken van vogelgriep bij rundvee geweest. De vraag is nu: is dit een eenmalig incident of het begin van iets groters? Vooralsnog zijn er geen aanwijzingen voor verspreiding tussen runderen of naar andere bedrijven. Toch worden dierenartsen opgeroepen om extra alert te zijn.
Wat betekent dit voor de volksgezondheid?
Volgens het RIVM is het risico voor mensen zeer klein. Melk van deze koe is bovendien niet in de voedselketen terechtgekomen vanwege het mastitisbeeld. Gepasteuriseerde melk vormt sowieso geen risico, omdat eventuele virussen tijdens de verhitting worden geïnactiveerd.
Toch is het zaak om voorzichtig te blijven. Rauwmelkse producten van mogelijk besmette dieren moeten worden vermeden, en signalen zoals koorts, verminderde eetlust of plotselinge melkdalingen kunnen aanwijzingen zijn voor infectie. Bij twijfel: melden.
En nu?
Wij zullen alert moeten blijven. De infectiedruk in Nederland is hoog en dit incident laat zien dat vogelgriep dus niet alleen bij vogels voorkomt. Houd je ogen open, meld verdachte gevallen bij het Landelijk meldpunt dierziekten (045 – 546 31 88) en blijf op de hoogte.
