Kun je via de voeding het eigen afweersysteem van het varken zo versterken dat je minder antibiotica nodig hebt? Fatemeh Pashaie onderzocht het aan de Universiteit Utrecht en promoveerde er recent op. Haar aanpak: niet méér medicatie, maar gebruikmaken van wat het varken zelf al in huis heeft. We doken in haar proefschrift.
Host defense peptides
Centraal in het onderzoek staan host defense peptides: kleine eiwitten die van nature voorkomen in de darm van het varken en daar een rol spelen in de aangeboren afweer. Ze kunnen bacteriën doden, virusinfecties remmen en ontstekingsreacties dempen. Eén peptide sprong er in dit onderzoek uit: PMAP-37. In het lab bleek dit molecuul niet alleen effectief tegen een breed scala aan bacteriën, maar ook tegen het porcine epidemic diarrhea virus (PEDV). Dat is opvallend, want lang niet alle vergelijkbare peptiden hebben die antivirale werking.
Via de voerbak het immuunsysteem prikkelen
De kernvraag van het onderzoek is er eentje die voor de praktijk heel relevant is: kun je via voederadditieven de eigen productie van die beschermende eiwitten opkrikken? Pashaie testte twee veresterde vetzuren, monobutyrine en monovalerin, zowel in celmodellen als bij biggen. Beide stoffen zorgden ervoor dat PMAP-37 sterker tot expressie kwam in het darmweefsel. Combineer je dat met de wetenschap dat datzelfde PMAP-37 bacteriën en virussen kan uitschakelen, dan wordt het interessant: via de voerbak het varken beter wapenen tegen infecties. Het onderzoek werd gedeeltelijk uitgevoerd in samenwerking met Perstorp, een bedrijf dat voederadditieven voor varkens produceert.
Nog geen praktijkbewijs
Wel belangrijk om te benoemen: dit onderzoek is uitgevoerd onder gecontroleerde laboratoriumomstandigheden. De stap naar de stal is er nog niet. Het is op dit moment een veelbelovende hypothese en een mooi opstapje naar vervolgonderzoek. In het levende varken spelen voeding, microbiota en omgevingsfactoren allemaal mee. Of het effect daar net zo overtuigend is, moet nog blijken.
Wel de richting die we nodig hebben
De druk op antibioticagebruik neemt toe, vanuit de maatschappij en vanuit regelgeving. Alternatieven die werken via het eigen immuunsysteem van het dier zijn welkom. Dit proefschrift levert geen kant en klare oplossing, maar wel een richting die het verdient om verder onderzocht te worden.
Meer lezen?
Het volledige proefschrift van Fatemeh Pashaie, Host Defense Peptides in Porcine Immunity, is beschikbaar via het onderzoeksportaal van de Universiteit Utrecht.
