House of Animals doet opnieuw aangifte tegen Marktplaats, omdat op het platform nog steeds dieren te koop staan die in Nederland niet meer gefokt, verhandeld of gehouden mogen worden. Het gaat onder meer om Scottish folds en naaktkatten. We zien ze regelmatig in onze spreekkamer, dus de regels zijn ook voor ons relevant.
Wat House of Animals aantrof
De organisatie vond advertenties voor Scottish folds, naaktkatten, egels, eekhoorns, wallaby’s en chinchilla’s en onderbouwt dat met screenshots. Kassa reageerde met een verborgen camera op een advertentie voor een nestje Scottish fold-kittens, waarin het ras niet duidelijk werd genoemd, en op een advertentie voor een wallaby.
Twee jaar geleden deed House of Animals al aangifte, nadat de organisatie in drie maanden meer dan honderd advertenties voor Scottish folds had geteld. Er volgden Kamervragen, maar volgens onderzoeker Karen Soeters is er weinig veranderd. “Het is regelgeving waar jarenlang aan gewerkt is. Toch blijft Marktplaats de illegale handel faciliteren.” Ze wijst erop dat advertenties voor sigaretten en vapes direct verdwijnen, terwijl advertenties voor verboden dieren lang online blijven staan.
Wat de regels betekenen voor jouw praktijk
Voor Scottish folds en naaktkatten geldt sinds 1 januari een houdverbod, naast het bestaande fokverbod. Katten die vóór 1 januari 2026 zijn geboren en aantoonbaar vóór die datum zijn gechipt, vallen onder het overgangsrecht. Een kat zonder die chip valt onder het houdverbod, ook als hij al langer in huis was. Vetlife schreef eerder over het houdverbod voor Scottish folds en Sphynxen.
Je mag deze dieren gewoon blijven behandelen, zowel bij spoed als bij regulier werk zoals chippen of steriliseren. Begeleiding bij fokken is niet toegestaan, ook niet op verzoek van de eigenaar. KNMvD-bestuurslid en dierenarts Elwin van Oldenborgh bevestigt dat in de Kassa-reportage: dierenartsen behandelen alle dieren, ook deze, en fokken is het enige waaraan ze niet meewerken. Kopers weten volgens hem meestal niet waarom een dier verboden is en begrijpen vaak ook niet waarom het houden ervan geen goed idee is. De NVWA houdt toezicht en kan een bestuurlijke boete opleggen. Overtredingen melden bij de NVWA mag, maar is voor dierenartsen niet verplicht.
Voor andere zoogdieren geldt de huis- en hobbydierenlijst, voorheen de positieflijst, met 30 soorten. Zoogdieren die er niet op staan, mogen sinds 1 juli 2024 niet meer worden gefokt of geïmporteerd en in principe niet worden gehouden. Dieren van vóór die datum mogen blijven tot ze overlijden en volgens het LICG ook worden verhandeld, mits de eigenaar kan aantonen dat het dier van vóór 1 juli 2024 is, bijvoorbeeld met een chip, aankoopbewijs of oude dierenartsrekening. Een chinchilla staat niet op de lijst. Of een advertentie onrechtmatig is, hangt dus af van de herkomst van het dier. Dierenartsen die zulke dieren behandelen, vallen onder een uitzondering in de regeling.
Juridische vraag en reacties
Advocaat Jaap Baar vraagt zich af of Marktplaats de wet overtreedt. “Marktplaats houdt de dieren zelf niet. Het faciliteert alleen de advertenties.” Voor medeplichtigheid moet volgens hem aantoonbaar sprake zijn van opzet. House of Animals wil dat een rechter zich uitspreekt over de verantwoordelijkheid van het platform.
Marktplaats laat weten dat het in principe alleen handel in dieren toestaat die in lijn is met de wet, en dat het samenwerkt met de NVWA en de politie. Het platform verwijderde de Scottish fold-advertentie waarop Kassa reageerde, maar vond de advertenties voor de chinchilla en de wallaby niet in strijd met de regels. De NVWA stelt dat Marktplaats verantwoordelijk is voor het verwijderen van advertenties en heeft hierover de afgelopen tijd geen signalen ontvangen.
De KNMvD wil dat de regelgeving Europees wordt, omdat de regels nu alleen in Nederland gelden en de grenzen open zijn. Nationale maatregelen mogen daar volgens de organisatie niet op wachten. Nederland moet volgens de KNMvD “gidsland” blijven op het gebied van gezonde en verantwoorde fokkerij.
