Staatssecretaris Silvio Erkens (LVVN) laat een nationale roadmap opstellen voor de transitie naar proefdiervrije innovatie (TPI). Dat schrijft hij in een Kamerbrief waarin hij ook het nieuwe transitieadvies van het Nationaal Comité advies dierproevenbeleid (NCad) aanbiedt. De roadmap moet in het najaar van 2027 klaar zijn. Op het NCad-advies volgt in het voorjaar van 2027 een kabinetsreactie.
Zes doelen als basis
De roadmap komt voort uit twee toezeggingen tijdens het Eerste Kamerdebat van 14 oktober 2025, na vragen van senatoren Visseren-Hamakers en Van de Sanden. Toen ging het nog om de vraag of zo’n roadmap haalbaar was. Erkens kiest er nu voor om hem echt te maken. Als basis dienen vijf doelstellingen die het ministerie samen met de dertien TPI-partners heeft opgesteld voor het partnerprogramma. Een zesde doelstelling gaat over het uitfaseren van dierproeven, voor zover de Europese wet- en regelgeving dat toelaat.
De roadmap moet laten zien welke activiteiten en resultaten er per termijn te verwachten zijn. Hij wordt gekoppeld aan Europese trajecten, zoals de roadmap van de Europese Commissie voor het uitfaseren van dierproeven voor chemische stoffen en het NAMs-ERA-voorstel. Volgens Erkens bepalen die Europese ontwikkelingen voor een groot deel hoe snel Nederland zelf kan gaan. Het wordt een levend document dat wordt bijgewerkt zodra resultaten binnen zijn. Erkens zegt te streven naar “een breed gedragen stappenplan (…) dat recht doet aan de activiteiten van alle partijen en ook reële tijdslijnen schetst.”
Van niche naar norm
Het NCad bracht het rapport Van niche naar norm, transitieadvies: samenwerken aan een proefdiervrije samenleving op eigen initiatief uit. Het is een vervolg op het transitieadvies van het NCad uit 2016 en de evaluatie daarvan. Het advies is vooral gericht aan LVVN, maar bevat ook aanbevelingen voor andere ministeries en maatschappelijke partijen. Erkens neemt die aanbevelingen mee bij het uitwerken van de roadmap.
Testen van de RAT-list nog vergund
Op verzoek van de Kamer heeft Erkens de Centrale Commissie Dierproeven (CCD) en het NCad gevraagd uit te zoeken hoe testen van de RAT-list in Nederland worden toegepast. Uit een eerste analyse en uit gesprekken met vergunninghouders blijkt dat zulke testen in bepaalde gevallen inderdaad nog worden vergund. De CCD werkt met het veld, en dan vooral het regulatoire onderzoek, aan een inventarisatie van wat er nodig is om de bezwaren tegen vervanging weg te nemen. Die inventarisatie verschijnt nog in 2026 en Erkens deelt de uitkomsten met de Kamer.
Subsidies voor een databank en een jong netwerk
Erkens kondigt twee maatwerksubsidies aan die langer lopen dan de gebruikelijke vier jaar. Holland Heart House krijgt zonder extra budget een verlenging voor preclinicaltrials.eu, een platform dat dierstudies transparanter maakt zodat onnodige herhaling van onderzoek wordt voorkomen. Het gaat om in totaal € 200.000 voor de periode 2023 tot en met 2027. Stichting Young TPI krijgt voor 2027 tot en met 2031 circa € 48.000 voor haar netwerk dat jonge mensen wijst op de mogelijkheden om proefdiervrij te studeren en te werken.
Voor de validatie en brede toepassing van proefdiervrije methoden (NAMs) wijst Erkens vooral naar het Groeifondsproject Ombion. Meer achtergrond over het beleid vind je op de TPI-website.
 laat een nationale roadmap opstellen voor de transitie naar proefdiervrije innovatie (TPI).){kind=link}