Je rijdt het erf op voor een routinebezoek. De dieren zien er wat minder fris uit, de boer is afwezig, het voerhek staat leeg. Een onderbuikgevoel zegt je dat er meer aan de hand is. Wat doe je dan? Het Vertrouwensloket Welzijn Landbouwhuisdieren bestaat al 25 jaar en de landbouwhuisdierenarts speelt daarin een grotere rol dan we soms beseffen.
Meer dan een dierenwelzijnsprobleem
Als landbouwhuisdierenarts kom je bij mensen thuis. Je ziet wat anderen niet zien: de staat van het vee, maar ook de staat van de boer. En die twee zijn vaker dan gedacht met elkaar verbonden. Financiële zorgen, problemen in de relationele sfeer, kopzorgen over de toekomst van het bedrijf. Geen enkele veehouder verwaarloost zijn dieren met opzet. Achter verminderde dierzorg gaat bijna altijd iets anders schuil, iets waar de boer zelf niet meer uit komt.
Wat is het Vertrouwensloket?
Het Vertrouwensloket Welzijn Landbouwhuisdieren richt zich op de preventie en aanpak van verminderde dierzorg bij bedrijfsmatig gehouden dieren: runderen, varkens, schapen, geiten, paarden en kippen. Het loket is een initiatief vanuit de veehouderijsector zelf en werkt niet handhavend. Er worden geen boetes opgelegd. Het team biedt de helpende hand, gaat het gesprek aan met de veehouder en zoekt samen naar oplossingen.
Na een melding gaat een team van deskundigen op pad: dierenartsen, bedrijfseconomische adviseurs en psychosociale hulpverleners, allemaal vertrouwd met de agrarische wereld. In een crisissituatie staat dat team er binnen 24 uur. Alle begeleiding gebeurt op maat en met toestemming van de veehouder. Alleen bij ernstige verwaarlozing waarbij de veehouder niet meewerkt, wordt de NVWA ingeschakeld.
Herken de signalen
Als erfbetreder zie jij dingen die anderen missen. Het Vertrouwensloket benoemt drie categorieën van signalen om op te letten. Bij het bedrijf: een verrommeld erf, uitgestelde reparaties, de dierenarts die steeds zelden komt. Bij de dieren: veel sterfte, kreupele of zieke dieren, slechte voeding of onvoldoende water. En bij de boer zelf: teruggetrokken gedrag, gemiste afspraken, geen toekomstperspectief meer zien.
Kreupelheid kan een eenvoudige kwaal zijn. Maar als het wordt genegeerd, kan het duiden op iets groters. Eenduidige richtlijnen bestaan niet, en dat maakt signaleren soms lastig. Maar jij hebt een streepje voor: je kent het bedrijf, je kent de boer, je ziet de verandering ten opzichte van vorige keer.
Wat kun jij doen?
Je hoeft het niet alleen op te lossen. Het Vertrouwensloket adviseert erfbetreders om de zorgen eerst te bespreken met de veehouder zelf, of met andere erfbetreders die hem kennen. Lukt dat niet, dan kun je advies inwinnen bij het loket of een melding doen, anoniem als je dat wilt. Na jouw melding wordt er goed doorgevraagd en samen bekeken wat de beste stap is. De inspectie staat niet meteen op de stoep.
Jij bent als landbouwhuisdierenarts natuurlijk geen maatschappelijk werker of psycholoog. Maar je bent wel degene die de veehouder goed kent. En soms is dat genoeg om iemand de helpende hand te kunnen aanreiken.
Meer weten of een melding doen? Dat kan via vertrouwensloketwelzijnlandbouwhuisdieren.nl.
