dinsdag 6 oktober 2026

Twee typen shamonda like virus in Nederland vastgesteld, ook eerste besmetting bij pasgeboren kalf

Beeld: Holstein Frisians poseren voor de camera – GPT Image

Het shamonda like virus houdt de rundveesector bezig. Nieuw onderzoek van Royal GD laat zien dat het niet om één virus gaat, maar om twee genetisch verschillende varianten. En voor het eerst is het virus ook gevonden bij een pasgeboren kalf. Reden genoeg om de stand van zaken nog eens op een rij te zetten.

Eén virus, twee routes naar Nederland

Toen het shamonda like virus half augustus voor het eerst werd vastgesteld bij Nederlands rundvee, leek het te gaan om één introductie vanuit Zuid-Duitsland, Frankrijk en Zwitserland. Nader onderzoek van GD laat nu zien dat dit maar een deel van het verhaal is. Naast die eerste variant, die tot nu toe bij één dier is aangetroffen, circuleert er een tweede type dat overeenkomt met het virus zoals dat in Noord-Duitsland voorkomt. Deze tweede variant is inmiddels bij meerdere runderen verspreid over het land gevonden en is verantwoordelijk voor het merendeel van de Nederlandse besmettingen.

Dat er twee genetisch losse varianten tegelijk rondgaan, betekent dat het virus vermoedelijk via meerdere routes Noordwest-Europa is binnengekomen. GD stemt hierover af met internationale collega’s om beter te begrijpen wat dit betekent voor de verspreiding en het ziektebeeld.

Voor het eerst gevonden bij een kalf

Tot nu toe ging het vooral om volwassen runderen met koorts, diarree en een terugval in melkproductie. Er is nu voor het eerst ook een pasgeboren kalf positief getest. Het dier werd ingestuurd voor pathologisch onderzoek vanwege sterrenkijken, een duidelijke onderontwikkeling en afwijkingen aan de poten. Met PCR en sequencing werd de tweede virusvariant aangetoond in het miltweefsel van het kalf, dat voldragen was en één dag oud.

Of de gevonden afwijkingen daadwerkelijk door het virus komen, kan GD op basis van dit ene geval niet vaststellen. Wel past de bevinding bij wat we al kennen van andere virussen uit de Simbu groep, zoals het schmallenbergvirus. Deze virussen kunnen tijdens de dracht via de placenta van moeder op foetus overgaan, en zo aan de basis liggen van abortus, doodgeboorte of een kalf met aangeboren afwijkingen. Zulke gevolgen worden vaak pas maanden later zichtbaar, op het moment van de geboorte.

Wat kan een infectie tijdens de dracht doen?

Op basis van kennis over verwante virussen houdt GD rekening met de volgende mogelijke gevolgen wanneer het moederdier tijdens de dracht besmet raakt:

  • Abortus of doodgeboorte
  • Vroeggeboorte of een zwak kalf
  • Afwijkingen aan hersenen of ruggenmerg
  • Misvormingen aan ledematen en gewrichten, waaronder arthrogryposis
  • Kromming van de wervelkolom

Hoe ernstig de schade uitpakt, hangt vermoedelijk samen met het moment in de dracht waarop de infectie plaatsvond.

Wat betekent dit voor jou?

Zie je in de praktijk een afwijkende geboorte, een zwak kalf of onverklaarbare misvormingen, dan loont het om hierbij ook aan het shamonda like virus te denken. Materiaal insturen voor pathologisch onderzoek blijft de manier om zulke gevallen goed in kaart te brengen. GD werkt de bevindingen bij zodra er nieuwe inzichten zijn, in samenwerking met dierenartsen en veehouders in het veld.

Meer informatie en de laatste updates vind je op de dossierpagina van GD.

Dit moet je lezen

Meest gelezen