Royal GD heeft deze week de aanwezigheid van het shamonda like virus bevestigd bij rundvee in Nederland. Meerdere melkveebedrijven meldden koorts, diarree en een terugval in melkproductie bij de Veekijker, waarna bedrijfsbezoeken en laboratoriumonderzoek volgden. Het virus is al eerder gezien in Frankrijk, Zwitserland en Duitsland en behoort tot dezelfde familie als het schmallenbergvirus. Voor ons als beroepsgroep reden om alert te blijven, zeker nu het knuttenseizoen in volle gang is.
Meldingen bij de Veekijker
Vanaf begin augustus kwamen bij de Veekijker steeds meer signalen binnen van rundveebedrijven met acute ziekteverschijnselen. Op dinsdag 11 en donderdag 13 augustus bracht GD een bezoek aan acht van deze bedrijven. Daar werd een enquête afgenomen, zieke dieren werden klinisch onderzocht en er werden monsters genomen voor diagnostiek.
Bij de eerste vier bedrijven waarvan de laboratoriumresultaten binnen zijn, bleek via PCR dat een of meerdere runderen besmet waren met een orthobunyavirus. Met aanvullende sequentie analyse, waaronder PathoSense, is vastgesteld dat het om het shamonda like virus gaat. Dit virus lijkt sterk op de variant die recent in Frankrijk, Zwitserland en Duitsland is aangetoond. Voor definitieve bevestiging zijn monsters onderweg naar het Friedrich Loeffler Institut in Duitsland.
Inmiddels zijn er ook elders uit het land meldingen bij de GD binnengekomen en is ook hier het orthobunyavirus vastgesteld. Verdere typering moet nog uitwijzen of het ook hier om het Shamonda-like virus gaat, maar de klinische bevindingen op deze bedrijven zijn vergelijkbaar met de klinische bevindingen op eerder bezochte bedrijven. Voornamelijk werden koorts, diarree en melkproductiedaling gezien.
Wat is het shamonda like virus?
Het shamonda like virus is een orthobunyavirus uit de Simbu serogroep en het meest verwant aan het Shamonda virus. Het virus wordt overgedragen door knutten van het geslacht Culicoides, dezelfde muggen die ook het schmallenbergvirus verspreiden. Er zijn op dit moment geen aanwijzingen voor directe overdracht tussen dieren, wel is overdracht van een besmet moederdier naar het ongeboren kalf tijdens de dracht mogelijk. Voor mensen zijn er geen aanwijzingen dat het virus ziekte veroorzaakt.
Runderen met een infectie laten vooral koorts, diarree en een daling van de melkproductie zien. Dat beeld past bij wat we ook van andere virussen uit de Simbu serogroep kennen, zoals het schmallenbergvirus. Bij drachtige dieren houdt GD rekening met mogelijke gevolgen zoals abortus, doodgeboorte of aangeboren afwijkingen bij kalveren, al is dat voor dit specifieke virus nog niet in Nederland vastgesteld.
Diagnostiek: waar je op moet letten
Zie je een rund met acute koorts, diarree en een productiedaling, dan kun je een serummonster insturen voor PCR onderzoek op schmallenbergvirus. Deze orthobunyavirus PCR toont ook het shamonda like virus aan, al maakt de test geen onderscheid tussen de twee. Hetzelfde geldt voor de beschikbare schmallenbergvirus ELISA test. Wil je breder screenen op mogelijke verwekkers, dan is PathoSense onderzoek een optie die ook dit virus aantoont.
Relevantie voor schapen en geiten
Of het shamonda like virus ook kleine herkauwers kan infecteren, is nog onbekend. Net als bij runderen gaat het om een virus uit de Simbu serogroep dat door knutten wordt overgedragen, en die groep staat erom bekend dat infectie tijdens een gevoelige periode van de dracht tot embryonale sterfte, doodgeboorte of aangeboren afwijkingen kan leiden. Schapenhouders die vroeg in het seizoen dekken, kunnen deze onzekerheid meewegen in hun keuze voor het dekmoment. Wie het risico op blootstelling tijdens de vroege dracht wil beperken, kan overwegen ooien niet voor oktober te laten dekken. Of dat nodig is, is op basis van de huidige kennis niet vast te stellen en blijft een eigen afweging van de schapenhouder.
Blijf melden bij de Veekijker
GD vraagt ons als dierenartsen om alert te blijven op bedrijven met deze combinatie van verschijnselen en afwijkende ziektebeelden te melden. Elke melding helpt om een goed beeld te krijgen van de verspreiding in Nederland. Je bereikt de Veekijker via 088 20 25 555. Ben je nog geen lid van de WhatsApp groep voor practici, dan kun je je aanmelden via 06 22489866. Zodra er meer bekend is over de diagnostische bevindingen en de epidemiologische situatie, laat GD dit weten via de gebruikelijke kanalen.
