Paul Conyngham weigerde het op te geven toen zijn hond Rosie een ongeneeslijke kankerdiagnose kreeg. Met AI als startpunt en wetenschappers van de UNSW ontwikkelde hij een experimenteel mRNA-vaccin op maat voor haar. Het is een bijzonder verhaal over doorzettingsvermogen, wetenschap en de band tussen mens en dier.
Redactionele noot
Dit verhaal ging wereldwijd viraal met pakkende koppen over AI die kanker zou genezen. Wij kwamen dit verhaal begin maart al tegen. Uiteindelijk hebben wij geprobeerd het zo genuanceerd mogelijk weer te geven, op basis van betrouwbare bronnen, waaronder het officiële artikel van de UNSW. De 3.000 dollar betrof uitsluitend de DNA-sequencing en de rol van ChatGPT was voornamelijk die van wegwijzer. Het vaccin zelf kwam tot stand dankzij wetenschappers van de UNSW.
Hoe het begon
Rosie is een achtjarige Staffordshire Bull Terrier/Shar Pei mix die Conyngham in 2019 adopteerde uit een Australisch asiel. In 2024 volgde een vervelende diagnose: een ongeneeslijke mastceltumor. De tumoren groeiden door ondanks chirurgie, chemotherapie en immunotherapie en braken op plekken door de huid. Haar dierenarts gaf haar nog maar een paar maanden.
Hoe hij te werk ging
De eigenaar, Paul Conyngham, is AI-consultant met zeventien jaar ervaring in machine learning en hij was niet van plan het hierbij te laten zitten. Hij gebruikte ChatGPT om zich wegwijs te maken in de veterinaire oncologie en zijn opties beter te begrijpen. Dat bracht hem bij genomische sequencing als beginpunt van een mogelijke oplossing. Het Ramaciotti Centre for Genomics van de UNSW sequencete het DNA van zowel gezond als tumorweefsel voor zo’n 3.000 dollar. Met die data voerde Conyngham een uitgebreide mutatieanalyse uit, bracht hij het genomische profiel van de tumor in kaart en identificeerde hij zeven potentiële neoantigenen als targets voor het vaccin. De onderzoekers van het Ramaciotti Centre waren naar eigen zeggen “flabbergasted” toen hij met deze volledige analyse en behandelstrategie terugkwam.
Met die bevindingen stapte hij naar het UNSW RNA Institute dat na uitgebreide beoordeling instemde het vaccin te produceren. Het instituut produceerde het vaccin in minder dan twee maanden en beschouwt Conyngham als de eerste niet-wetenschapper ter wereld die op deze manier een volledig gepersonaliseerd kankervaccin heeft ontworpen én geleverd gekregen.
Het resultaat
Ook na de ontwikkeling van het vaccin waren er nog flinke hobbels te nemen. De ethische goedkeuring vroeg maanden intensief werk en het vaccin mocht in Sydney niet worden toegediend. Een expert in dierlijke immunotherapie aan de Universiteit van Queensland bood uitkomst. Conyngham combineerde het mRNA-vaccin met een checkpoint inhibitor en reed met Rosie naar Brisbane.
De weken daarna zwollen de tumoren eerst op maar daarna begonnen ze te krimpen. Binnen een paar dagen waren haar enkels weer zichtbaar. Conyngham beschreef het zelf treffend: “Begin december ging haar mobiliteit hard achteruit. Ze werd stiller en had zichtbaar minder energie. Eind januari sprong ze over een hek om een konijn achterna te gaan.” De tumor, ter grootte van een tennisbal, kromp met zo’n 75 procent.
Toch is dit geen genezing en dat benadrukt Conyngham zelf nadrukkelijk. Sommige tumoren reageerden niet en we weten niet hoe duurzaam de respons zal zijn of hoeveel van het effect van het vaccin komt en hoeveel van de checkpoint inhibitor. Op dit moment wordt weefsel van een niet-reagerende tumor opnieuw gesequencet bij de UNSW. Als de resultaten binnenkomen en als Rosie er nog is hoopt Conyngham een tweede vaccin te kunnen ontwerpen.
Klinische relevantie
Het UNSW RNA Institute ziet Rosies verhaal als een mijlpaal in de ontwikkeling van gepersonaliseerde geneeskunde in Australië. Genomische sequencing is razendsnel goedkoper en toegankelijker geworden en dezelfde technologie wordt al ingezet voor koala’s, bilby’s en andere bedreigde diersoorten. Buiten de oncologie belooft mRNA-technologie ook veel voor neurodegeneratieve aandoeningen en auto-immuunziekten.
Als veterinaire professionals moeten wij ons afvragen welke rol dit straks in onze kliniek speelt en wie de klinische en ethische kaders bewaakt als particulieren steeds vaker zelf behandeltrajecten opzetten.
