Bij meerdere varkensbedrijven in Nederland zijn biggen aangetroffen met opvallende klinische verschijnselen. Na uitgebreid onderzoek blijkt een niet eerder bij varkens aangetroffen variant van parvovirus waarschijnlijk de oorzaak.
Ongebruikelijke symptomen
Eind 2024 kwamen bij de Gezondheidsdienst voor Dieren (GD) de eerste meldingen binnen van biggen met afwijkingen als bolle ogen met een vreemde stand en een opvallend rode, kalende en rimpelige huid. Deze verschijnselen doken op bij een beperkt aantal biggen per toom, maar soms wel tot 70 procent. De symptomen lijken niet dodelijk en verdwijnen vaak na verloop van tijd.
Uitgebreid onderzoek
GD is na de eerste meldingen gestart met uitgebreid epidemiologisch, pathologisch en microbiologisch onderzoek. Inmiddels zijn op circa vijftig varkensbedrijven, vooral in het oosten en zuiden van Nederland, soortgelijke afwijkingen vastgesteld. In eerste instantie leverde het onderzoek geen duidelijke oorzaak op. Maar met behulp van geavanceerde ‘virus discovery’-technieken is uiteindelijk een nieuwe parvovariant aangetoond in bloed en weefsel van de aangedane biggen.
Parvovariant vermoedelijk betrokken
Hoewel er nog geen direct oorzakelijk verband is vastgesteld tussen de parvovariant en de klinische verschijnselen, is er genoeg reden om dit virus als mogelijke boosdoener aan te wijzen. GD onderzoekt dit verder in samenwerking met het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) en de Producentenorganisatie Varkenshouderij (POV), in het kader van de diergezondheidsmonitoring varken. Dierenartsen en varkenshouders worden hierbij actief betrokken.
Nieuwe variant wijkt af van bekende PPV1
Het parvovirus dat nu bij de biggen is gevonden, lijkt genetisch het meest op een variant die in 2012 in vossenontlasting in Nederland werd aangetoond. Deze parvovariant verschilt duidelijk van het bekende porcine parvovirus type 1 (PPV1), dat vruchtbaarheidsproblemen veroorzaakt en waartegen effectieve vaccins bestaan. Omdat de nieuwe variant genetisch ver afstaat van PPV1, is het onwaarschijnlijk dat bestaande vaccins bescherming bieden, al is dat nog niet zeker.
Vervolgstappen
Inmiddels is GD gestart met de ontwikkeling van diagnostische tests om de nieuwe parvovariant op te sporen in de praktijk. Deze tests moeten ook bijdragen aan vervolgonderzoek naar het mogelijke verband tussen het virus en de klinische symptomen. Dierenartsen die eerder meldingen deden bij GD zijn in juni bijgepraat tijdens een informatiebijeenkomst. Ook de Begeleidingscommissie monitoring is meerdere keren op de hoogte gebracht van de ontwikkelingen.
We houden je uiteraard op de hoogte zodra er nieuwe inzichten zijn over dit opvallende virus en de klinische verschijnselen bij biggen.
