“Het is onmogelijk om zonder hoop te leven, maar soms kan hoop je ook in de weg zitten. […] Je hoopt dat er iets verandert en om het te laten veranderen moet je iets doen, maar de hoop weerhoudt je daarvan. Ik zou willen dat ik de gave had om het verschil te weten tussen de hoop die we nodig hebben om te leven en de hoop die juist schadelijk is voor dat leven.” Aldus Nino Haratischwili (1983) in Filosofie Magazine nummer 9 2025.
Na regen komt zonneschijn.
Nino nodigt uit tot nadenken over waar hoop terecht is of onterecht en daarmee schadelijk. Ik zie in de diergeneeskunde veel schadelijke hoop. En dan bedoel ik niet een dier aan het eind van zijn latijn, waar de diereigenaar hoopt op een wonder (al bestaat deze vorm van schadelijke hoop ook zeker).
Nee, ik bedoel de hoop onder ons. De hoopvolle “Als…, dan” uitspraken:
- Als de zomer over is, dan…
- Als Ruben terug is van verlof, dan…
- Als de vacature is ingevuld, dan…
- Als (you name it), dan…
- Etc.
In de categorie “ook deze dag gaat over”, een hoopvolle en helende gedachte. Overigens ook hartstikke waar. Echter als die gedachte er dag in dag uit is, week na week en zelfs maanden voortduurt, dan is er iets anders nodig dan hoop. De vaag is dan: hoe lang hou ik dit nog vol?
Zoals Nino zegt: “We moeten blijven hopen, maar actie ondernemen als dat nodig is”.
Dus actie! Mocht je de actie nog niet scherp hebben, begin dan met het uitspreken van je gedachten. Dat je al weken rondloopt met die als-dan gedachtes. Dat je denkt: ook deze dag gaat over. En dat je het niet meer wilt… nu niet, en ook niet als die “dan” ooit aanbreekt.
Daarmee kom je uit bij een andere filosoof: de pragmatist Richard Rorty. Hij stelt een eenvoudige maar indringende vraag: ‘Helpt wat je doet om het leven te krijgen dat je wilt?“
Zo ja: ga zo door. Zo nee, tijd voor actie!
Om af te sluiten met mijn persoonlijke favoriete hoopvolle gedachte: uiteindelijk komt alles goed. Mocht je niet op het uiteindelijk willen wachten? Neem dan de touwtjes in handen en doe wat je moet doen!
